Μπορεί η πολλή άσκηση να "αρρωστήσει" τους αθλητές;

David C. Nieman, Dr PH 

Μετάφραση-Επιμέλεια: Γιάννης Αρναούτης, MS
από το Gatorade Sports Science Institute κατόπιν αδείας αναδημοσίευσης www.gssiweb.com

γρίπηΑποτελεί κοινή αντίληψη η άποψη ότι η υπερπροπόνηση ή η συμμετοχή σε αγωνίσματα μεγάλης διάρκειας, μπορεί να εξασθενίσει και να αρρωστήσει τους αθλητές. Πράγματι μια έρευνα που διενεργήθηκε από το Gatorade Sports Science Institute, έδειξε ότι σχεδόν το 90% από 2700 προπονητές σε λύκεια και κολέγια πιστεύουν ότι η υπερπροπόνηση θέτει σε κίνδυνο το ανοσοποιητικό σύστημα και αρρωσταίνει τους αθλητές.

Αλλά πραγματικά, μπορεί η πολλή άσκηση να σε αρρωστήσει; Μία μελέτη που πραγματοποιήθηκε στο Μαραθώνιο του Λος Άντζελες έδειξε ότι:

  • Ένας από τους επτά δρομείς που συμμετείχαν στο μαραθώνιο αρρώστησε μετά τον αγώνα.
  • Οι δρομείς που έτρεξαν πάνω από 60 μίλια την εβδομάδα δύο μήνες πριν την κούρσα, διπλασίασαν τις πιθανότητες να αρρωστήσουν σε σχέση με εκείνους που έτρεχαν λιγότερο από 20 μίλια την εβδομάδα.

Παράλληλα όμως και η μέτρια προπόνηση φαίνεται να παρέχει προστασία από κρυώματα. Ένα ποσοστό της τάξεως του 80% από άτομα με έντονη αθλητική ενασχόληση, ανέφεραν σε μια πρόσφατη έρευνα ότι είχαν λιγότερα κρυώματα σε σύγκριση με παλαιότερες χρονιές όπου είχαν μειωμένη αθλητική ενασχόληση.

Συνεπώς τι να σκεφτεί ένας προπονητής;

Η πολλή άσκηση καταστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα. Παρόλο που η μέτρια άσκηση προστατεύει τους αθλητές από αρρώστιες, η προπόνηση για μεγάλη διάρκεια και σε πολύ υψηλή ένταση, φαίνεται να κάνει τους αθλητές πιο επιρρεπείς στο να αρρωσταίνουν. Εργαστηριακές έρευνες δείχνουν ότι οι αθλητές που ασκούνται σε υψηλή ένταση για 90 ή και περισσότερα λεπτά εμφανίζουν μια απότομη πτώση στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, η οποία μπορεί να διαρκέσει και για 24 ώρες. Η μείωση αυτή φαίνεται να προκαλείται από την απότομη έκκριση των στρεσογόνων ορμονών μετά από την έντονη προσπάθεια. Αυτός θεωρείται και ο λόγος ο οποίος επιτρέπει στους ιούς που βρίσκονται ήδη στο σώμα να διαδοθούν.

Ξεκούραση ή άσκηση όταν είσαι άρρωστος;

  • Εάν τα συμπτώματα εμφανίζονται από το λαιμό και πάνω, μέτρια έντασης άσκηση είναι επιτρεπτή.
  • Όταν τα συμπτώματα εμφανίζονται σε όλο το σώμα, όπως πυρετός ή μυϊκοί πόνοι σε συνδυασμό με γρίπη, η άσκηση θα πρέπει να αποφεύγεται μέχρι τα συμπτώματα να εξαλειφθούν. Σε αυτό το σημείο μια ομαλή επανένταξη σε πρόγραμμα προπονήσεων πρέπει να ακολουθηθεί.
  • Ποτέ μην επιχειρήσετε να «εξαφανίσετε» μια εμπύρετη νόσο μέσω έντονης άσκησης. Στην περίπτωση αυτή είναι πολύ πιθανό να εμφανιστούν συμπτώματα όπως είναι: αδυναμία, αυξημένη κόπωση, συχνές μολύνσεις και απογοήτευση η οποία μπορεί να διαρκέσει για αρκετούς μήνες.

Πρακτικές συμβουλές για τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης μολύνσεων

  • Κρατήστε τα στρες της ζωής στο ελάχιστο.
  • Ακολουθήστε μια καλά ισορροπημένη δίαιτα με σκοπό την διατήρηση των αποθηκών ενέργειας και των βιταμινών σε βέλτιστα επίπεδα.
  • Χρησιμοποιήστε αθλητικά ποτά πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από αγωνίσματα μακράς διάρκειας ή δυνατές προπονήσεις. Έρευνες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση υδατανθράκων που περιέχουν τα αθλητικά ποτά κατά την παρατεταμένη και έντονη άσκηση, διατηρεί υψηλά τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα και των στρεσογόνων ορμονών χαμηλά, οδηγώντας έτσι σε καλύτερη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
  • Ο κάθε αθλητής πρέπει να βρει το δικό του προπονητικό «κατώφλι» και να αποφεύγει να πλησιάζει τον εαυτό του στα όρια εξασθένισης του ανοσοποιητικού του συστήματος. (Προσοχή δεν μιλάμε για το αναερόβιο κατώφλι)
  • Αποφύγετε την υπερπροπόνηση και τη χρόνια κόπωση.
  • Αποφύγετε την απότομη απώλεια βάρους.
  • Αποφεύγετε να βάζετε χέρια στο στόμα ή στη μύτη μιας και ο βλενογόνος του στόματος και της ρινικής κοιλότητας είναι εύκολα διαπερατός (βασικός τρόπος εισαγωγής ιών στον οργανισμό).
  • Να κοιμάστε με σταθερό ωράριο και ικανοποιητικές ώρες.
  • Οι αθλητές που αγωνίζονται το χειμώνα καλό είναι να κάνουν εμβόλια κατά της γρίπης.