Aθλητικό μασάζ. Aπαραίτητο εργαλείο προπόνησης

Το μασάζ είναι θεραπευτική μέθοδος που χρησιμοποιείται τόσο σε υγιή άτομα όσο και σε ασθενείς. Γίνεται με την επαφή των χεριών στο σώμα και στο κεφάλι, με μάλαξη, πίεση ή δόνηση.

Tο μασάζ είναι μία τεχνική που γνώριζαν οι αρχαίοι Έλληνες και ο Ιπποκράτης την οποία εφάρμοζαν από το 430 π.Χ. Έχουμε αναφορές για την πρακτική του μασάζ στην Ινδία και την Κίνα πριν από 5000 χρόνια για θεραπευτικούς σκοπούς.

Έτσι λοιπόν αφού αυτή η τεχνική ήταν τόσο ευεργετική και είχε σημαντικά αποτελέσματα εξελίχθηκε με την πάροδο των χρόνων και βοήθησε διάφορα προβλήματα τόσο σωματικής όσο και ψυχολογικής υφής να ξεπεραστούν ευκολότερα.

Το μασάζ έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της προπόνησης πλέον αγωνισμάτων όπως το τρέξιμο, η ποδηλασία, το κολύμπι, το τένις κ.α.

Τα τελευταία χρόνια έγινε κατανοητό πως μια ολοκληρωμένη προετοιμασία αγώνων δεν περιλαμβάνει μόνο την άσκηση αλλά και το μασάζ, το οποίο βοηθάει στην καλύτερη αποκατάσταση του αθλητή και την αποφυγή τραυματισμών. Ο φυσιοθεραπευτής/μασέρ με επιδέξιους χειρισμούς και μάλαξη στα μαλακά μόρια, στους ιστούς, στους μυς, στους συνδέσμους και στις αρθρώσεις, συμβάλλει στην καλύτερη αποκατάσταση του οργανισμού μας, ο οποίος είναι καλύτερα προετοιμασμένος για την επόμενη προπόνηση.

Κάθε άθλημα χρησιμοποιεί διαφορετικές μυϊκές ομάδες με διαφορετικό τρόπο.΄Ετσι, κάθε αθλητής αντιμετωπίζεται διαφορετικά από το φυσιοθεραπευτή/μασέρ ανάλογα με τις δικές του ανάγκες.

Το αθλητικό μασάζ είναι ξεχωριστή ειδικότητα και αυτός που ασκεί την πρακτική εκτός από τις γνώσεις του μυοσκελετικού συστήματος θα πρέπει επίσης να είναι γνώστης της φυσιολογίας της άσκησης.

Τα πλεονεκτήματα του μασάζ στους αθλητές είναι πάρα πολλά και μπορούν να αυξήσουν σημαντικά την απόδοση. Το μασάζ βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος και τη ροή των λεμφικών υγρών, μειώνει τους καρδιακούς παλμούς και την πίεση, βοηθά την αποβολή των άχρηστων μεταβολικών προϊόντων και του γαλακτικού οξέος, διεγείρει τις νευρικές απολήξεις, αυξάνει ή μειώνει ανάλογα το μυϊκό τόνο, επαναδομεί τους τραυματισμένους ιστούς και βοηθά την ψυχολογική προετοιμασία του αθλητή.

Το μασάζ είναι χρήσιμο σε όλα τα στάδια της προετοιμασίας και της διεξαγωγής ενός αγώνα. Στη φάση της προπόνησης χρησιμοποιείται για καλύτερη αποκατάσταση και προετοιμασία του σώματός μας για να δεχθεί την επόμενη έντονη προπόνηση. Στο ζέσταμα πριν τον αγώνα γίνεται καλύτερη αιμάτωση των μυών, αυξάνεται ο μυϊκός τόνος και διεγείρονται οι απολήξεις των νεύρων. Μετά τον τερματισμό του αγώνα και αφού έχει γίνει η απαραίτητη αποθεραπεία, το μασάζ χρησιμοποιείται για τη γρήγορη απομάκρυνση των μεγάλων ποσοτήτων γαλακτικού οξέος που έχουν αποθηκευθεί στους μυς.

Οι αθλητικές υποχρεώσεις πολλές φορές περνούν τα σύνορα και οι αθλητές είναι αναγκασμένοι να κάνουν πολύωρα και εξαντλητικά ταξίδια. Το μασάζ θα ανακουφίσει τους μυς, θα γίνει καλύτερη κυκλοφορία του αίματος και θα τονωθούν. Ένα πολύ μεγάλο κομμάτι είναι η πρόληψη αφού οι αθλητές είναι επιρρεπής σε τραυματισμούς λόγω κόπωσης. Με το μασάζ το σώμα είναι καλύτερα προετοιμασμένο για να αποφύγει τους ανεπιθύμητους τραυματισμούς, ένα πολύ σημαντικό θέμα το οποίο τόνισε και ο Βασίλης Κρομμύδας, πρωταθλητής Ελλάδος στο τρίαθλο. Στην περίπτωση που επέλθει κάποιος τραυματισμός, με το μασάζ θα επιτευχθεί καλύτερη και γρηγορότερη αποκατάσταση.

Oι γνώμες των ειδικών
Θανάσης Παναγιωτόβ (πρώην αθλητής ποδηλασίας μασέρ εθνικής ομάδας πίστας)
Ο Θανάσης ασχολείται με το ποδηλατικό μασάζ τα τελευταία 15 χρόνια και ως παλιός ποδηλάτης και προπονητής γνωρίζει τη φυσιολογία της ποδηλασίας πολύ καλά.

Mbike: Πώς επιτυγχάνεται η αποκατάσταση μέσω του μασάζ;
Από την υπερπροσπάθεια των αθλητών οι μύες σφίγγουν και συσσωρεύεται γαλακτικό οξύ. Για να ξεκουραστεί ο μυς και να επανέλθει στην κατάσταση που πρέπει για την επόμενη σκληρή προπόνηση θα πρέπει ο αθλητής να κάνει 2-3 μέρες ρεπό. Πράγμα αδύνατο όταν μιλάμε για πρωταθλητισμό, έτσι με το μασάζ επιτυγχάνεται γρηγορότερη αποκατάσταση απομακρύνοντας το γαλακτικό οξύ και χαλαρώνοντας το μυ.

Mbike: Μπορεί το μασάζ αν δε γίνει σωστά ή από κάποιον που δε γνωρίζει τη φύση του αθλήματος να βλάψει;
Το μασάζ θα πρέπει να γίνεται από γνώστη του αντικειμένου και όχι από ένα απλό φυσιοθεραπευτή. Αν κάποιος δε γνωρίζει τα σωστά σημεία και πόσο να πιέσει θα σου μπουκώσει τα πόδια. Πολύ σημαντικό είναι να μην αλλάζει χέρια κάποιος αθλητής πριν από αγώνες και να κάνει με μασάζ με το δικό του μασέρ.

Mbike: Μπορεί κάποιος να κάνει μόνος του μασάζ;
Βέβαια. Όταν ήμουν αθλητής έκανα πολλές φορές μασάζ στον εαυτό μου. Είναι πολύ εύκολο και μπορώ να σας δείξω σε 20’ τις απαραίτητες κινήσεις, για να ξεκουράζετε τα πόδια σας χωρίς να κουράζετε τα χέρια σας. Αν κάποιος κάνει μόνος του μασάζ είναι πολύ καλύτερο από το να του κάνει κάποιος που δεν ξέρει.

Mbike: Τι πρόγραμμα ακολουθείτε στην ομάδα;
Στα παιδιά της πίστας κάνω μασάζ κάθε βράδυ εκτός Κυριακής. Κάνουμε στα πόδια, στις γάμπες, στην πλάτη και στα χέρια. Η διάρκεια είναι από 45’-1 ώρα. Βέβαια το πρόγραμμα αυτό προσαρμόζεται στην περίοδο που βρισκόμαστε.

Bασίλης Aναστόπουλος (πρωταθλητής ποδηλασίας)
Mbike: Πόσο σημαντικό ήταν το μασάζ στην προπόνησή σου και τι πρόγραμμα ακολουθούσες;

Το μασάζ ήταν απαραίτητο στην προετοιμασία μου αφού επιτυγχανόταν καλύτερη αποκατάσταση. Όταν ήμουν στο εξωτερικό, με την επαγγελματική μου ομάδα, έκανα μασάζ 3 φορές την εβδομάδα, το βράδυ πριν κοιμηθώ διάρκειας μίας ώρας και το μασάζ γινόταν σε όλο το σώμα, όχι μόνο στα πόδια. Την περίοδο των αγώνων και ειδικά στους γύρους έκανα κάθε μέρα για να ξεκουραστεί το σώμα μου και να μπορέσω να αντέξω. Διαφορετικά ο γύρος δε βγαίνει με τίποτα. Για μένα το μασάζ είναι απαραίτητο και θα πρέπει να υπάρχει η γνώση πάνω στο αθλητικό μασάζ από το μασέρ ή φυσιοθεραπευτή. Θυμάμαι κάποια στιγμή ένα περιστατικό που είχε έρθει μία μασέρ στην εθνική ομάδα και ήθελε να μας κάνει μασάζ με χειρουργικά γάντια… πράγμα αδύνατο και άσκοπο.

Bασίλης Kρομμύδας (πρωταθλητής τριάθλου)
Mbike:
 Πόσο σημαντικό ήταν το μασάζ στην προπόνησή σου και τι πρόγραμμα ακολουθούσες;

Σε περιόδους προετοιμασίας και πολύ έντονης προπόνησης χρειάζεται μασάζ 2 φορές την εβδομάδα πρόγραμμα που ακολουθούσα και ο ίδιος. Σε περιόδους πιο ήπιας προπόνησης καλό θα είναι να γίνεται μασάζ 1 φορά την εβδομάδα ή κάθε 10 μέρες. Την αγωνιστική περίοδο έκανα το τελευταίο μου μασάζ 2-3 μέρες πριν τον αγώνα και πάντα μετά τον αγώνα για αποκατάσταση και απομάκρυνση των καματογονών ουσιών από το σώμα. Τελικά… είναι απαραίτητο. Τα πλεονεκτήματα λοιπόν είναι αρκετά και καλό θα είναι να εντάξει ο καθένας που αθλείται ή υποφέρει από μυϊκούς πόνους που προέρχονται από τη δουλειά στο πρόγραμμά του τακτικά μασάζ. Θα απαλλαγείτε από τους πόνους, το σώμα σας θα γίνει πιο ευέλικτο, δε θα είστε επιρρεπής σε τραυματισμούς, θα αποκτήσετε ευεξία. Το μασάζ είναι απαραίτητο για τους επαγγελματίες αθλητές, ώστε να μπορέσουν να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις του αγωνίσματός τους και μια επένδυση για το σώμα όσων αθλούνται. Υπάρχει τεράστια διαφορά στο μασάζ που κάνει ένας φυσιολογικός άνθρωπος και στο μασάζ που χρειάζεται ένας αθλητής και θα πρέπει να γίνεται από φυσιοθεραπευτές που έχουν γνώσεις στο αθλητικό μασάζ. Μην το σκέφτεστε βάλτε το στο πρόγραμμά σας και απολαύστε τις ευεργετικές ιδιότητες του μασάζ.

Iris Lakuh (Διευθύντρια του Spa Thevespaslan)
Μιλήσαμε με την Iris Lakuh, διευθύντρια του spa thevespasian (www.readshotel.com) η οποία τα τελευταία 3 χρόνια δουλεύει με τους αθλητές της T-Mobile στη διάρκεια της προετοιμασίας τους. Η Iris Lakuh είναι ειδικευμένη στο Thai massage και μας δίνει τη δική της γνώμη από μια άλλη σκοπιά από αυτή του κλασικού αθλητικού μασέρ.

Πόσο συχνά και για πόση ώρα πρέπει να κάνει μασάζ ένας επαγγελματίας αθλητής;
Η ιδανική περίπτωση είναι να κάνει μετά από κάθε προπόνηση. Για αθλητές ποδηλάτου, δρομείς αλλά και τριαθλητές, το μασάζ πρέπει να επικεντρώνεται στις μυϊκές ομάδες των ποδιών.

Τι ζητάνε συνήθως οι αθλητές; Για τι παραπονιούνται;
Οι ποδηλάτες ζητάνε πάντα μασάζ στα πόδια αλλά και στη μέση. Αυτό όμως δεν είναι σωστό και θα έπρεπε να κάνουν μασάζ σε όλο το σώμα ώστε να χαλαρώνουν σωστά. Συχνά παραμελούν τον αυχένα και την πλάτη παρόλο που η στάση οδήγησης στο ποδήλατο επιβαρύνει πολύ αυτές τις μυϊκές ομάδες.

Οι χομπίστες ποδηλάτες πόσο συχνά θα πρέπει να κάνουν μασάζ;
Μετά από κάθε προπόνηση πρέπει να κάνουν χαλάρωμα και διατάσεις. Εδώ θέλει λίγο προσοχή γιατί οι διατάσεις μετά την προπόνηση έχουν το σκεπτικό της επαναφοράς των μυών σε φυσιολογικό μέγεθος και όχι της επιμήκυνσής τους. Δεν τεντώνουμε πολύ μετά την προπόνηση. Μασάζ θα πρέπει να κάνουν μια φορά την εβδομάδα, μετά από μια δύσκολη προπόνηση ή σε μια κενή μέρα στο πρόγραμμά τους. Αν αυτό δεν είναι εφικτό οικονομικά, τότε όσο πιο συχνά μπορούν.

Πες μας ένα αστείο περιστατικό που σου έχει συμβεί.
Την πρώτη φορά που έρχεται κάποιος πάντα ρωτάμε αν έχει ξανακάνει μασάζ και σε ποια σημεία θα ήθελε να επικεντρωθούμε. Οι περισσότεροι άντρες μας λένε ότι έχουν ξανακάνει και μάλιστα ότι θέλουν deep tissue (γίνεται με τους αγκώνες και φτάνει «βαθιά»). Όταν όμως αρχίζουν να πονάνε ξεκινάνε τα «λίγο πιο ήρεμα παρακαλώ» κλπ. Αντίθετα, οι γυναίκες το δηλώνουν όταν δεν έχουν εμπειρία και κάνουν τη δική μας και τη δική τους ζωή πιο εύκολη.

Εσύ πόσο συχνά κάνεις μασάζ;
Μμμ… ποτέ. Θα ήθελα να κάνω κάθε μέρα αλλά στην πράξη κάνω κάθε περίπου δύο μήνες. Λόγω της ορθοστασίας στη δουλειά θα έπρεπε να κάνω πιο συχνά.