Ιατρικά Θέματα

Η πρόληψη της καρδιακής νόσου είναι ο κύριος στόχος των καρδιολόγων. Έρευνες αναφέρουν ότι σχεδόν το 80% των καρδιακών παθήσεων μπορούν να προβλεφθούν. Υπάρχουν όμως κάποια σιωπηλά σημάδια που πρέπει να μας βάλουν σε υποψίες ότι οι αρτηρίες σας ενδέχεται να είναι φραγμένες.

Φαλάκρα

Σε πρόσφατη εκτενή μελέτη σε σχεδόν 37.000 άντρες, η φαλάκρα στην κορυφή του κεφαλιού συνδέεται με φραγμένες αρτηρίες ανεξάρτητα από την ηλικία του άντρα. Σε μια άλλη μελέτη σε πάνω από 7.000 ανθρώπους (οι 4.000 από τους οποίους ήταν γυναίκες), η μέτρια έως σοβαρή μορφή φαλάκρας διπλασίαζε τον κίνδυνο θανάτου από καρδιά και στα δύο φύλα.

Στυτική δυσλειτουργία

Εάν δυσκολεύεστε να έρθετε σε στύση ή έχετε στύση περιορισμένης διάρκειας, μπορεί να αποτελεί σημάδι φραγμένης αρτηρίας στην περιοχή της πυέλου. Κατά μέσο όρο, χρειάζονται πέντε χρόνια από την έναρξη της βλάβης μέχρι να πάθει κάποιος καρδιακή προσβολή, αρκετός χρόνος για να κάνετε τις απαραίτητες αλλαγές στον τρόπο ζωής και να παρέμβει ο γιατρός σας όπου χρειάζεται.

Πτυχή στο λοβό του αφτιού

Μια από τις πιο παράξενες ενδείξεις φραγμένων αρτηριών είναι η πτυχή στο λοβό του αυτιού (ειδικά, όταν η πτυχή είναι διαγώνια και ξεκινά από το ακουστικό κανάλι πηγαίνοντας προς την κάτω άκρη του λοβού). Η πτυχή αυτή μπορεί να έχει προκληθεί από κακή κυκλοφορία του αίματος, συμπεριλαμβανομένων των αρτηριών της καρδιάς. Παρότι κάποιοι γιατροί θεωρούν πως η πτυχή αυτή είναι απλά ένα γενετικό σημάδι γήρανσης, ερευνητές που χρησιμοποίησαν τον πιο σύγχρονο εξοπλισμό αξονικής τομογραφίας για να μετρήσουν την ύπαρξη «σιωπηλής» στεφανιαίας νόσου, βρήκαν πως η πτυχή στο αφτί πρόδιδε καρδιοπάθεια.

Πόνος στην κνήμη

Ο πόνος στην κνήμη μπορεί να σημαίνει ότι έχουν μπλοκάρει οι αρτηρίες των σκελών. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στην περίπτωση των καπνιστών, πριν ακόμα διαγνωστεί η στεφανιαία νόσος. Το συγκεκριμένο σύμπτωμα χρήζει άμεσης αξιολόγησης για να επιβεβαιωθεί η διάγνωση της κακής κυκλοφορίας.

πηγή: www.onmed.gr

Κολπική μαρμαρυγή: Δείτε όλες τις ένοχες αιτίες

Η κολπική μαρμαρυγή είναι μία καρδιακή αρρυθμία κατά την οποία αποδιοργανώνεται η ηλεκτρική διέγερση στους κόλπους της καρδιάς. Τα μυοκαρδιακά κύτταρα των κόλπων αντί να συστέλλονται με οργανωμένη αλληλουχία (σειρά) συστέλλονται ανεξάρτητα και τυχαία με αποτέλεσμα την κατάργηση της κολπικής συστολής.

Ποιες είναι οι ένοχες αιτίες αλά και η θεραπεία;

Συμπτώματα – Διάγνωση
Συνήθως ένα έντονο αίσθημα παλμών (‘φτερούγισμα στο στήθος’), ενδεχομένως μαζί με λιποθυμική τάση, είναι το ειδοποιητήριο της κολπικής μαρμαρυγής. ΑΝ προσπαθήσουμε να ψηλαφήσουμε το σφυγμό στο χέρι μας θα βρεθεί γρήγορος και ακανόνιστος. Τα συμπτώματα όμως εξαρτώνται και από την ύπαρξη άλλης υποκείμενης καρδιοπάθειας, έτσι σε περιπτώσεις στένωσης μιτροειδούς, εμφράγματος του μυοκαρδίου, σοβαρής καρδιακής ανεπάρκειας ή σοβαρής υπερτροφικής μυοκαρδιοπάθειας, η έντονη και επιδεινούμενη δύσπνοια μπορεί να είναι, λίγο μετά την εισβολή της κολπικής μαρμαρυγής, το κύριο σύμπτωμα. Τούτο συμβαίνει γιατί στις περιπτώσεις αυτές μπορεί να προκαλέσει οξεία καρδιακή κάμψη, ιδιαιτέρως αν παρατείνεται η διάρκεια της. Σε κάθε περίπτωση, αν την υποπτευθούμε θα πρέπει να απευθυνθούμε αμέσως για ιατρική βοήθεια. Το ηλεκτροκαρδιογράφημα είναι η εξέταση με την οποία θα τεθεί οριστικά η διάγνωση.
Οι συνέπειες της κολπικής μαρμαρυγής.
Η λειτουργία των κόλπων είναι υποβοηθητική της καρδιακής συστολής, έτσι μετά την παύση της λειτουργίας τους, εξ αιτίας της κολπικής μαρμαρυγής, η καρδιακή συστολή συνεχίζεται μόνο από τις κοιλίες, που ασκούν το κύριο καρδιακό έργο. Όμως ή εγκατάσταση της κολπικής μαρμαρυγής συνεπάγεται ορισμένες δυσάρεστες συνέπειες όπως είναι η συνοδός ταχυκαρδία, η ελάττωση της καρδιακής εφεδρείας, και η αυξημένη θρομβογέννεση
α) συνοδός ταχυκαρδία: Παράγονται πολύ περισσότερα ηλεκτρικά ερεθίσματα από τα φυσιολογικά και παρ’ όλο ότι δεν περνούν όλα στις κοιλίες για να τις διεγείρουν (απορρίπτονται αρκετά από αυτά στον κολποκοιλιακό κόμβο) παρά ταύτα την στιγμή της εισβολής της κολπικής μαρμαρυγής μπορεί να έχομε 100-170 σφύξεις/λεπτό αντί του φυσιολογικού 60-80/λεπτό.
β) ελάττωση της καρδιακής εφεδρείας: Η κολπική συστολή πληρώνει (γεμίζει) τις κοιλίες και αυτό συμβάλλει σημαντικά στη δική τους αποτελεσματικότερη συστολή. Έτσι η απώλεια της κολπικής συστολής κάνει ‘πιο αδύνατη’ και την κοιλιακή συστολή. Αυτό φαίνεται περισσότερο σε αδύνατες ή αντίθετα υπερτροφικές καρδιές και σε περιπτώσεις που απαιτείται αυξημένο καρδιακό έργο (για παράδειγμα βάδισμα σε ανήφορο).
γ) αυξημένη θρομβογέννεση: Η ακινησία των κολπικών τοιχωμάτων και η επιβράδυνση της ροής του αίματος στους καρδιακούς κόλπους είναι ευνοϊκές συνθήκες για τη δημιουργία θρόμβων, που μεταφερόμενοι με την κυκλοφορία του αίματος μπορεί να προκαλέσουν εμβολές σε διάφορα όργανα με πολύ δυσάρεστες συνέπειες όπως για παράδειγμα εγκεφαλικό επεισόδιο ή εμβολή στους νεφρούς.
Τι προκαλεί την κολπική μαρμαρυγή;
Η εκφύλιση με την πρόοδο της ηλικίας του ερεθισματαγωγού συστήματος των κόλπων είναι η αιτία σε αρκετές περιπτώσεις. Υπάρχουν όμως και καταστάσεις που προκαλούν ανατομικές και λειτουργικές μεταβολές στους κόλπους (αυξημένο μέγεθος, αυξημένες πιέσεις) που με τη σειρά τους ευνοούν την εγκατάσταση κολπικής μαρμαρυγής. Τέτοιες προδιαθεσικές παθήσεις της καρδιάς είναι οι βαλβιδοπάθειες, η υπέρταση, η καρδιακή ανεπάρκεια, οι μυοκαρδιοπάθειες, και η μεσοκολπική επικοινωνία. Υπάρχουν όμως και εξωκαρδιακές προδιαθεσικές αιτίες όπως ο υπερθυρεοειδισμός, η υπερβολική ΛΗΨΗ αλκοόλ, οι λοιμώξεις ή οι όγκοι των πνευμόνων κ.α. .
Χαρακτήρας και πορεία της κολπικής μαρμαρυγής
Μετά την εγκατάσταση της, η κολπική μαρμαρυγή θα ακολουθήσει μία πορεία που αφ’ ενός θα εξαρτηθεί από το ανατομικό και λειτουργικό υπόστρωμα πού την έχει προκαλέσει και αφ’ ετέρου από την ιατρική παρέμβαση. Έτσι μπορεί μετά από μία σύντομη διαδρομή ωρών ή ημερών να αυτοϊαθεί. Αν μετά την αρχική ιατρική ή αυτόματη αποκατάσταση ακολουθήσουν νέα επεισόδια τότε ομιλούμε για παροξυσμική κολπική μαρμαρυγή. Αν μετά την αρχική εισβολή καθυστερήσει πολύ (πέραν του 6μήνου) η ιατρική παρέμβαση, η αποκατασταση της μπορεί να καταστεί ανέφικτη και να καταστεί μόνιμη κατάσταση – χρόνια κολπική μαρμαρυγή.
Θεραπευτικοί στόχοι
Πρώτο μέλημα μετά από μία κρίση κολπικής μαρμαρυγής είναι αποκατάσταση φυσιολογικού καρδιακού ρυθμού. Διαθέτουμε αποτελεσματικά φάρμακα (προπαφαινόνη, αμιωδαρόνη, κ.α.) με την βοήθεια των οποίων επιτυγχάνομε αποκατάσταση σε λίγες ώρες ή 24ωρα. Αν επειγόμαστε υπάρχει η δυνατότητα άμεσης ηλεκτρικής ανάταξης (απινίδωσης). Αν ο ασθενής εμφανισθεί με καθυστέρηση (περισσότερο από 48 ώρες) τότε η άμεση ανάταξη είναι επικίνδυνη καθώς μπορεί να έχουν δημιουργηθεί θρόμβοι που με την επανέναρξη της κολπικής συστολής είναι δυνατόν να αποσπασθούν από τα κολπικά τοιχώματα και να προκαλέσουν εμβολικό επεισόδιο. Στις περιπτώσεις αυτές πριν την ανάταξη προηγείται προσεκτική αντιπηκτική αγωγή για 30-45 ημέρες. Σε κάθε περίπτωση πριν από την όποια προσπάθεια ανάταξης πρέπει να γίνει υπερηχογραφική μελέτη της καρδιάς και κλινική εκτίμηση για τις αιτίες που την προκάλεσαν. Αν για παράδειγμα οι διαστάσεις του αριστερού κόλπου βρεθούν μεγάλες η ανάταξη είναι ματαιοπονία, αφού η υποτροπή είναι βέβαια. Αν πάλι συνυπάρχει υπερθυρεοειδισμός, η ανάταξη θα επιχειρηθεί μόνο μετά από την διόρθωση του.
Αν η ανάταξη πρόκειται να καθυστερήσει ή πρόκειται για χρόνια κολπική μαρμαρυγή, τότε μεγάλη σημασία έχει η αποκατάσταση ικανοποιητικής συχνότητας (με οπωσδήποτε λιγότερες από 90-100 σφύξεις/λεπτό) και διαθέτουμε προς τούτου επίσης αποτελεσματικά φάρμακα (β-αναστολείς, διγοξίνη κ.α.).
Ο επόμενος (και όχι τρίτος σε σημασία) θεραπευτικός στόχος στην περίπτωση της χρόνιας ή συχνά υποτροπιάζουσας κολπικής μαρμαρυγής είναι η προστασία από τα εμβολικά επεισόδια. Τούτο επιτυγχάνεται με χορήγηση χρονίως αντιπηκτικής αγωγής. Για πολλά χρόνια ήταν αναγκαίο προς τούτο η χορήγηση κουμαδινικών αντιπηκτικών φαρμάκων, με εξατομικευμένη δόση για κάθε ασθενή και συχνούς ελέγχους της πηκτικότητας. Σήμερα διαθέτουμε πλέον και νέες φαρμακευτικές ουσίες (dabigatran) εξ ίσου αποτελεσματικές (αλλά δυστυχώς ακριβές) και απαλλαγμένες από την ανάγκη εξατομικευμένης δόσης και ελέγχων.
Σε μερικές ενοχλητικές περιπτώσεις με συχνές υποτροπές, είναι δυνατή η θεραπεία με εξουδετέρωση (ablation) του κολπικού μυοκαρδίου που είναι υπεύθυνο. Η μέθοδος αυτή γίνεται επεμβατικά με καθετηριασμό χωρίς ανοικτή χειρουργική επέμβαση.
Σήμερα δοκιμάζονται και συσκευές με τις οποίες κλείνεται και απομονώνεται το ωτίον του αριστερού κόλπου (μία κολπική πτυχή στην οποία ευνοείται η δημιουργία και κατακράτηση θρόμβων) σε μια προσπάθεια πιο ριζικής και μόνιμης αντιμετώπισης του θρομβοεμβολικού προβλήματος της κολπικής μαρμαρυγής.
Όπως και σε κάθε άλλη περίπτωση η πρόληψη είναι προτιμότερη. Έτσι δεν πρέπει να αφήνουμε αθεράπευτες καταστάσεις όπως ή υπέρταση, ή καρδιακή ανεπάρκεια, οι βαλβιδοπάθειες ή ο υπερθυρεοειδισμός που είναι δυνατόν έτσι να οδηγήσουν στην εκδήλωση κολπικής μαρμαρυγής.
Η κολπική μαρμαρυγή είναι μία καρδιακή αρρυθμία κατά την οποία αποδιοργανώνεται η ηλεκτρική διέγερση στους κόλπους της καρδιάς. Τα μυοκαρδιακά κύτταρα των κόλπων αντί να συστέλλονται με οργανωμένη αλληλουχία (σειρά) συστέλλονται ανεξάρτητα και τυχαία με αποτέλεσμα την κατάργηση της κολπικής συστολής.
Συμπτώματα – Διάγνωση Κολπικής Μαρμαρυγής.
Συνήθως ένα έντονο αίσθημα παλμών (‘φτερούγισμα στο στήθος’), ενδεχομένως μαζί με λιποθυμική τάση, είναι το ειδοποιητήριο της κολπικής μαρμαρυγής. Αν προσπαθήσουμε να ψηλαφήσουμε το σφυγμό στο χέρι μας θα βρεθεί γρήγορος και ακανόνιστος. Τα συμπτώματα όμως εξαρτώνται και από την ύπαρξη άλλης υποκείμενης καρδιοπάθειας, έτσι σε περιπτώσεις στένωσης μιτροειδούς, εμφράγματος του μυοκαρδίου, σοβαρής καρδιακής ανεπάρκειας ή σοβαρής υπερτροφικής μυοκαρδιοπάθειας, η έντονη και επιδεινούμενη δύσπνοια μπορεί να είναι, λίγο μετά την εισβολή της κολπικής μαρμαρυγής, το κύριο σύμπτωμα. Τούτο συμβαίνει γιατί στις περιπτώσεις αυτές μπορεί να προκαλέσει οξεία καρδιακή κάμψη, ιδιαιτέρως αν παρατείνεται η διάρκεια της. Σε κάθε περίπτωση, αν την υποπτευθούμε θα πρέπει να απευθυνθούμε αμέσως για ιατρική βοήθεια. Το ηλεκτροκαρδιογράφημα είναι η εξέταση με την οποία θα τεθεί οριστικά η διάγνωση.
Οι συνέπειες της κολπικής μαρμαρυγής
Η λειτουργία των κόλπων είναι υποβοηθητική της καρδιακής συστολής, έτσι μετά την παύση της λειτουργίας τους, εξ αιτίας της κολπικής μαρμαρυγής, η καρδιακή συστολή συνεχίζεται μόνο από τις κοιλίες, που ασκούν το κύριο καρδιακό έργο. Όμως ή εγκατάσταση της κολπικής μαρμαρυγής συνεπάγεται ορισμένες δυσάρεστες συνέπειες όπως είναι η συνοδός ταχυκαρδία, η ελάττωση της καρδιακής εφεδρείας, και η αυξημένη θρομβογέννεση
α) συνοδός ταχυκαρδία: Παράγονται πολύ περισσότερα ηλεκτρικά ερεθίσματα από τα φυσιολογικά και παρ’ όλο ότι δεν περνούν όλα στις κοιλίες για να τις διεγείρουν (απορρίπτονται αρκετά από αυτά στον κολποκοιλιακό κόμβο) παρά ταύτα την στιγμή της εισβολής της κολπικής μαρμαρυγής μπορεί να έχομε 100-170 σφύξεις/λεπτό αντί του φυσιολογικού 60-80/λεπτό.
β) ελάττωση της καρδιακής εφεδρείας: Η κολπική συστολή πληρώνει (γεμίζει) τις κοιλίες και αυτό συμβάλλει σημαντικά στη δική τους αποτελεσματικότερη συστολή. Έτσι η απώλεια της κολπικής συστολής κάνει ‘πιο αδύνατη’ και την κοιλιακή συστολή. Αυτό φαίνεται περισσότερο σε αδύνατες ή αντίθετα υπερτροφικές καρδιές και σε περιπτώσεις που απαιτείται αυξημένο καρδιακό έργο (για παράδειγμα βάδισμα σε ανήφορο).
γ) αυξημένη θρομβογέννεση: Η ακινησία των κολπικών τοιχωμάτων και η επιβράδυνση της ροής του αίματος στους καρδιακούς κόλπους είναι ευνοϊκές συνθήκες για τη δημιουργία θρόμβων, που μεταφερόμενοι με την κυκλοφορία του αίματος μπορεί να προκαλέσουν εμβολές σε διάφορα όργανα με πολύ δυσάρεστες συνέπειες όπως για παράδειγμα εγκεφαλικό επεισόδιο ή εμβολή στους νεφρούς.
Τι προκαλεί την κολπική μαρμαρυγή;
Η εκφύλιση με την πρόοδο της ηλικίας του ερεθισματαγωγού συστήματος των κόλπων είναι η αιτία σε αρκετές περιπτώσεις. Υπάρχουν όμως και καταστάσεις που προκαλούν ανατομικές και λειτουργικές μεταβολές στους κόλπους (αυξημένο μέγεθος, αυξημένες πιέσεις) που με τη σειρά τους ευνοούν την εγκατάσταση κολπικής μαρμαρυγής. Τέτοιες προδιαθεσικές παθήσεις της καρδιάς είναι οι βαλβιδοπάθειες, η υπέρταση, η καρδιακή ανεπάρκεια, οι μυοκαρδιοπάθειες, και η μεσοκολπική επικοινωνία. Υπάρχουν όμως και εξωκαρδιακές προδιαθεσικές αιτίες όπως ο υπερθυρεοειδισμός, η υπερβολική λήψη αλκοόλ, οι λοιμώξεις ή οι όγκοι των πνευμόνων κ.α. .
Χαρακτήρας και πορεία της κολπικής μαρμαρυγής
Μετά την εγκατάσταση της, η κολπική μαρμαρυγή θα ακολουθήσει μία πορεία που αφ’ ενός θα εξαρτηθεί από το ανατομικό και λειτουργικό υπόστρωμα πού την έχει προκαλέσει και αφ’ ετέρου από την ιατρική παρέμβαση. Έτσι μπορεί μετά από μία σύντομη διαδρομή ωρών ή ημερών να αυτοϊαθεί. ΑΝ μετά την αρχική ιατρική ή αυτόματη αποκατάσταση ακολουθήσουν νέα επεισόδια τότε ομιλούμε για παροξυσμική κολπική μαρμαρυγή. Αν μετά την αρχική εισβολή καθυστερήσει πολύ (πέραν του 6μήνου) η ιατρική παρέμβαση, η αποκατασταση της μπορεί να καταστεί ανέφικτη και να καταστεί μόνιμη κατάσταση – χρόνια κολπική μαρμαρυγή.
Θεραπευτικοί στόχοι.
Πρώτο μέλημα μετά από μία κρίση κολπικής μαρμαρυγής είναι αποκατάσταση φυσιολογικού καρδιακού ρυθμού. Διαθέτουμε αποτελεσματικά φάρμακα (προπαφαινόνη, αμιωδαρόνη, κ.α.) με την βοήθεια των οποίων επιτυγχάνομε αποκατάσταση σε λίγες ώρες ή 24ωρα. Αν επειγόμαστε υπάρχει η δυνατότητα άμεσης ηλεκτρικής ανάταξης (απινίδωσης). Αν ο ασθενής εμφανισθεί με καθυστέρηση (περισσότερο από 48 ώρες) τότε η άμεση ανάταξη είναι επικίνδυνη καθώς μπορεί να έχουν δημιουργηθεί θρόμβοι που με την επανέναρξη της κολπικής συστολής είναι δυνατόν να αποσπασθούν από τα κολπικά τοιχώματα και να προκαλέσουν εμβολικό επεισόδιο. Στις περιπτώσεις αυτές πριν την ανάταξη προηγείται προσεκτική αντιπηκτική αγωγή για 30-45 ημέρες. Σε κάθε περίπτωση πριν από την όποια προσπάθεια ανάταξης πρέπει να γίνει υπερηχογραφική μελέτη της καρδιάς και κλινική εκτίμηση για τις αιτίες που την προκάλεσαν. Αν για παράδειγμα οι διαστάσεις του αριστερού κόλπου βρεθούν μεγάλες η ανάταξη είναι ματαιοπονία, αφού η υποτροπή είναι βέβαια. Αν πάλι συνυπάρχει υπερθυρεοειδισμός, η ανάταξη θα επιχειρηθεί μόνο μετά από την διόρθωση του.
Αν η ανάταξη πρόκειται να καθυστερήσει ή πρόκειται για χρόνια κολπική μαρμαρυγή, τότε μεγάλη σημασία έχει η αποκατάσταση ικανοποιητικής συχνότητας (με οπωσδήποτε λιγότερες από 90-100 σφύξεις/λεπτό) και διαθέτουμε προς τούτου επίσης αποτελεσματικά φάρμακα (β-αναστολείς, διγοξίνη κ.α.).
Ο επόμενος (και όχι τρίτος σε σημασία) θεραπευτικός στόχος στην περίπτωση της χρόνιας ή συχνά υποτροπιάζουσας κολπικής μαρμαρυγής είναι η προστασία από τα εμβολικά επεισόδια. Τούτο επιτυγχάνεται με χορήγηση χρονίως αντιπηκτικής αγωγής. Για πολλά χρόνια ήταν αναγκαίο προς τούτο η χορήγηση κουμαδινικών αντιπηκτικών φαρμάκων, με εξατομικευμένη δόση για κάθε ασθενή και συχνούς ελέγχους της πηκτικότητας. Σήμερα διαθέτουμε πλέον και νέες φαρμακευτικές ουσίες (dabigatran) εξ ίσου αποτελεσματικές (αλλά δυστυχώς ακριβές) και απαλλαγμένες από την ανάγκη εξατομικευμένης δόσης και ελέγχων.
Σε μερικές ενοχλητικές περιπτώσεις με συχνές υποτροπές, είναι δυνατή η θεραπεία με εξουδετέρωση (ablation) του κολπικού μυοκαρδίου που είναι υπεύθυνο. Η μέθοδος αυτή γίνεται επεμβατικά με καθετηριασμό χωρίς ανοικτή χειρουργική επέμβαση.
Σήμερα δοκιμάζονται και συσκευές με τις οποίες κλείνεται και απομονώνεται το ωτίον του αριστερού κόλπου (μία κολπική πτυχή στην οποία ευνοείται η δημιουργία και κατακράτηση θρόμβων) σε μια προσπάθεια πιο ριζικής και μόνιμης αντιμετώπισης του θρομβοεμβολικού προβλήματος της κολπικής μαρμαρυγής.
Όπως και σε κάθε άλλη περίπτωση η πρόληψη είναι προτιμότερη. Έτσι δεν πρέπει να αφήνουμε αθεράπευτες καταστάσεις όπως ή υπέρταση, ή καρδιακή ανεπάρκεια, οι βαλβιδοπάθειες ή ο υπερθυρεοειδισμός που είναι δυνατόν έτσι να οδηγήσουν στην εκδήλωση κολπικής μαρμαρυγής.
Αντώνιος Δ. Βραχάτης
Επεμβατικός Καρδιολόγος – τέως Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ.Γεννηματάς»
http://www.kardiologiko.gr/
www.iatropedia.gr

Είναι εύκολα κατανοητό ότι ο αθλητισμός, δηλαδή η άσκηση έντασης, δεν είναι ωφέλιμη για την πάσχουσα καρδιά αφού τόσο στη στεφανιαία νόσο όσο και στην καρδιακή ανεπάρκεια υπάρχει αδυναμία προσαρμογής της καρδιακής λειτουργίας στην κόπωση και εκφράζεται με συμπτώματα όπως η στηθάγχη ή η δύσπνοια προσπαθείας.
Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις με φαινομενικά υγιή καρδιά πού η άσκηση και αθλητισμός μπορεί να προκαλέσουν πολύ σοβαρές επιπλοκές. Αυτό έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία γιατί συνήθως ο αθλητισμός αφορά νεαρές ηλικίες. Ακριβώς γι αυτό το λόγο απαιτείται να προηγείται καρδιολογική εξέταση για τη συμμετοχή σε γυμναστήρια και κολυμβητήρια, τα οποία και δεν δέχονται πλέον ασκούμενους χωρίς αυτή τη προϋπόθεση. Τέτοιες παθήσεις πρέπει να εντοπιστούν προληπτικά και είναι οι παρακάτω :
Υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια: Ευτυχώς η νόσος δεν είναι συχνή (0,5-2‰) είναι η όμως η συχνότερη αιτία αιφνιδίου θανάτου νέα άτομα (<30 ετών) και ιδιαιτέρως σε αθλητές. Ευθύνεται για το 50% των αιφνιδίων θανάτων σε αθλητές. Ιδιαίτερα επιβαρυντική είναι η αποφρακτική της μορφή. Αρρυθμιογόνος μυοκαρδιοπάθεια δεξιάς κοιλίας: Πιο σπάνια πάθηση από την αποφρακτική υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια (1:5000). Μια ειδική της μορφή με χαρακτηριστικές υπερκερατώσεις σε παλάμες και πέλματα περιγράφτηκε στη Νάξο και είναι πιο συχνή στους κατοίκους της. Η αποφυγή του αθλητισμού επιβραδύνει την εξέλιξη της νόσου. Συνδέεται με αιφνίδιους θανάτους αθλητών. Διατατική μυοκαρδιοπάθεια: Η αδυνατισμένη καρδιά από την πάθηση δεν μπορεί να ανταποκριθεί στην αυξημένη παροχή που απαιτεί η έντονη άσκηση. Ακόμη είναι ούτως ή άλλως ανεπιθύμητη η καταπόνηση της καρδιάς γιατί επιδεινώνει το πρόβλημα ,ενώ υπάρχει πάντα κίνδυνος για εμφάνιση οξείας καρδιακής κάμψης (πνευμονικού οιδήματος) ή μείζονος αρρυθμίας και θανάτου κατά τη διάρκεια της άσκησης. Μυοκαρδίτιδα: Στους αθλητές θα πρέπει να γίνεται νέα καρδιολογική εκτίμηση μετά από ιώσεις καθώς αυτές προκαλούν μερικές φορές μυοκαρδίτιδα. Υπάρχει πλήρης αντένδειξη οποιασδήποτε άσκησης στην οξεία φάση της μυοκαρδίτιδας για την αποτροπή τόσο του αιφνιδίου θανάτου όσο και της μετάπτωσης της σε διατατική μυοκαρδιοπάθεια. Πρόπτωση της μιτροειδούς: Ευθύνεται για το 3% των αθλητικών αιφνιδίων θανάτων, που έχουν συχνότητα εμφάνισης 1:100.000 περίπου, επομένως η πρόπτωση ενοχοποιείται για ένα θάνατο για κάθε 3.οοο.οοο αθλουμένων. Θα πρέπει να διερευνάται αν υπάρχει, ιστορικό συγκοπτικού επεισοδίου, ή σοβαρού βαθμού ανεπάρκειας της μιτροειδούς, όπως επίσης και το οικογενειακό ιστορικό για ύπαρξη αιφνίδιου θανάτου, η σοβαρής αρρυθμίας, Γενικά δεν είναι αιτία για στέρηση του αθλητισμού. Ορισμένες συγγενείς ανωμαλίες των στεφανιαίων αρτηριών: Λόγω της ανώμαλης πορείας τους οι αρτηρίες συμπιέζονται και δεν μπορούν να προσαρμόσουν τη στεφανιαία ροή για τις αυξημένες απαιτήσεις της άσκησης. Συνδέονται με αιφνίδιο θάνατο κατά την άσκηση. Ενδομυοκαρδιακή γέφυρα: Έτσι ονομάζεται η ενδομυοκαρδιακή πορεία τμήματος στεφανιαίας αρτηρίας. Οι στεφανιαίες αρτηρίες έχουν επικαρδιακή πορεία (πάνω στη καρδιά), αν όμως ένα τμήμα τους συμβεί να έχει ενδομυοκαρδιακή πορεία (μέσα στο μυοκάρδιο) συμπιέζεται κατά τη καρδιακή συστολή και δεν μπορεί να προσαρμόσει τη στεφανιαία ροή για τις αυξημένες απαιτήσεις της άσκησης. Συνδέεται με αιφνίδιο θάνατο κατά την άσκηση. Σύνδρομο Marfan: Είναι πάθηση του συνδετικού ιστού. Οι πάσχοντες έχουν χαρακτηριστική μακροδακτυλία. Προδιαθέτει σε ρήξη της ανευρυσματικής ανιούσης αορτής λόγω του χαλαρού συνδετικού ιστού. Σύνδρομο Brugada: Φαίνεται στο ηλεκτροκαρδιογράφημα. Προδιαθέτει σε θανατηφόρες αρρυθμίες. Σύνδρομο μακρού QT: Φαίνεται στο ηλεκτροκαρδιογράφημα. Προδιαθέτει σε θανατηφόρες αρρυθμίες. Σύνδρομο προδιέγερσης: Φαίνεται στο ηλεκτροκαρδιογράφημα. Προδιαθέτει σε επικίνδυνες αρρυθμίες Βαλβιδοπάθειες: Γενικά ο αθλητισμός είναι αντένδειξη. Εξαρτάται όμως και από το βαθμό το στάδιο και τη σοβαρότητα της πάθησης. Έτσι υπό παρακολούθηση πάντα μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να επιτρέπεται ο αθλητισμός. Αντώνιος Δ. Βραχάτης: Καρδιολόγος iatropedia.gr

Ο πόνος στο γόνατο μπορεί να είναι οξύς ή χρόνιος, αναλόγως αν οφείλεται σε κάποιο νέο τραυματισμό ή σε σταδιακή φθορά.

Πρόκειται για μια συχνή ενόχληση που πλήττει όλες τις ηλικίες. Μπορεί να είναι αποτέλεσμα τραύματος σε σύνδεσμο ή στο χόνδρο του γόνατος ή να προκύψει λόγω κάποιας πάθησης, όπως αρθρίτιδα, ουρική αρθρίτιδα ή μια λοίμωξη.

Ο ήπιος πόνος στο γόνατο αντιμετωπίζεται συνήθως με τη φροντίδα στο σπίτι. Η φυσικοθεραπεία και η περίδεση βοηθούν επίσης να ανακουφιστεί ο πόνος. Εάν η βλάβη στο γόνατο είναι εκτενής, ίσως χρειαστεί χειρουργική αποκατάσταση.

Θεραπείες και φαρμακευτική αγωγή

Οι θεραπευτικές επιλογές ποικίλλουν, ανάλογα με την υποκείμενη αιτία του πόνου. Ο γιατρός θα συστήσει τα κατάλληλα αναλγητικά προς αντιμετώπιση της ενόχλησης και ειδικά φάρμακα εάν ο πόνος οφείλεται π.χ. σε αρθρίτιδα ή κάποιο άλλο διαπιστωμένο πρόβλημα υγείας. Επίσης, η αιτία του πόνου θα καθοδηγήσει το θεραπευτικό πλάνο ως προς την ανάγκη περίδεσης ή άλλου τύπου υποστήριξης, φυσικοθεραπείας ή χειρουργικής επέμβασης.

Προστασία και αντιμετώπιση στο σπίτι

Η εκγύμναση των μυών κρίνεται απαραίτητη για να σταθεροποιηθεί το γόνατο. Οι ασκήσεις θα πρέπει να εστιάζουν στην ενδυνάμωση των μυών που βρίσκονται στο πρόσθιο μέρος του μηρού (τετρακέφαλος) και των μυών που βρίσκονται στο οπίσθιο μέρος του μηρού (οπίσθιος μηριαίος). Εξίσου σημαντικές είναι οι ασκήσεις προς βελτίωση της ισορροπίας.

Η σωστή επιλογή παπουτσιών είναι επίσης σημαντικός παράγοντας που επηρεάζει τη σταθερότητα του γόνατος κατά τη βάδιση, ιδιαίτερα στην περίπτωση χρόνιων παθήσεων όπως η οστεοαρθρίτιδα.

Σε περίπτωση ήπιου πόνου στο γόνατο λόγω τραυματισμού, επιβάλλεται για μία ή δύο ημέρες αποχή από δραστηριότητες που καταπονούν την άρθρωση, όπως ανύψωση βαρέων αντικειμένων, αθλητικές δραστηριότητες κ.λπ.

Ο πόνος στο γόνατο ανακουφίζεται επίσης με την εφαρμογή πάγου ή θερμότητας, ανάλογα με την υποκείμενη αιτία του. Ο πάγος δεν πρέπει να εφαρμόζεται για περισσότερο από 20 λεπτά κάθε φορά, καθώς υπάρχει κίνδυνος βλάβης στο δέρμα ή τα νεύρα.

Η περίδεση προλαμβάνει στη συσσώρευση υγρού στους τραυματισμένους ιστούς και διατηρεί το γόνατο σταθερό και σωστά ευθυγραμμισμένο. Δεν πρέπει, ωστόσο, να ασκείται υπερβολική πίεση από τον επίδεσμο ή την επιγονατίδα, ώστε να κυκλοφορεί ομαλά το αίμα στο πόδι.

Τέλος, η ανύψωση του άκρου με μαξιλάρι ή άλλο υποστήριγμα βοηθά να μειωθεί το οίδημα (πρήξιμο) στην πάσχουσα περιοχή.

ΠΗΓΗ: www.onmed.gr

Εάν θέλετε να αποφύγετε τη νεφρολιθίαση – κοινώς τις πέτρες στα νεφρά – και να κρατήσετε τα πολυτιμότερα «φίλτρα» του οργανισμού σας σε άριστη κατάσταση πρέπει να καταναλώνετε αρκετά υγρά.

Είναι γνωστό πως πρέπει να πίνουμε πολύ νερό ώστε τα νεφρά να μπορούν να απομακρύνουν αποτελεσματικά τις τοξίνες και άλλα περιττά υπολείμματα μέσω των ούρων.

Δείτε όμως τι άλλο πρέπει να πίνετε για να κρατήσετε τα νεφρά σας υγιή.

1. Κρασί
Λίγο κρασί είναι ευεργετικό για τα νεφρά και προστατεύει την καρδιά σε ασθενείς που ήδη πάσχουν από νεφροπάθεια, σύμφωνα με ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Κολοράντο. Οι αναλύσεις τους έδειξαν ότι μισό έως ένα ποτήρι κρασί συσχετίζεται με 37% μικρότερο κίνδυνο χρόνιας νεφροπάθειας, σε σύγκριση με άτομα που δεν πίνουν καθόλου κρασί. Από τους συμμετέχοντες που αντιμετώπιζαν χρόνιο πρόβλημα στα νεφρά, όσοι έπιναν λίγο κρασί καθημερινά είχαν κατά 29% λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν πρόβλημα στην καρδιά.

2. Χυμός κράνμπερι
Το κράνμπερι προστατεύει τόσο τα νεφρά όσο και το ουροποιητικό σύστημα, καθώς περιέχει ένα πολύτιμο συστατικό που εμποδίζει το βακτήριο Εσερίχια κόλι να προσκολλάται στα τοιχώματα του ουροποιητικού. Το βακτήριο αυτό ευθύνεται για το 80-90% όλων των περιστατικών ουρολοίμωξης. Η ουρολοίμωξη εμφανίζεται όταν τα βακτήρια εισβάλλουν στο ουροποιητικό και πολλαπλασιάζονται, με αποτέλεσμα το οίδημα και το πόνο. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η λοίμωξη περιορίζεται στην ουροδόχο κύστη, εάν όμως δεν αντιμετωπιστεί άμεσα μπορεί να εξαπλωθεί στα νεφρά και να προκαλέσει σοβαρότερης μορφής λοίμωξη (πυελονεφρίτιδα).

3. Χυμός από εσπεριδοειδή
Προτιμήστε τη λεμονάδα και το χυμό από λάιμ, καθώς περιέχουν περισσότερα υποπροϊόντα των νιτρικών οξέων. Οι ουσίες αυτές συμβάλλουν σημαντικά στην πρόληψη της νεφρολιθίασης. Ο χυμός θα πρέπει να είναι βέβαια φυσικός και να μην περιέχει πρόσθετη ζάχαρη – η οποία συμβάλλει στην εμφάνιση άμμου ή πέτρας στα νεφρά. Τα νιτρικά οξέα αποτρέπουν τη συνένωση του ασβεστίου με άλλα μεταλλικά στοιχεία, μια διαδικασία που οδηγεί κανονικά στο σχηματισμό κρυστάλλων στα νεφρά.

onmed.gr